Genetik & Hücre Biyolojisi
(23–39. Maddeler Açıklamalı Ders Özeti)
23) 20 amino asit → 19 tRNA
Genetik kodun esnekliği sayesinde bir tRNA birden fazla kodonu tanıyabilir. Bu nedenle 20 aminoasit için en az 19 tRNA yeterlidir.
24) Hücre içi besin sağlayan organel
Mitokondri, hücrede besinlerin parçalanarak ATP’ye dönüştürüldüğü organeldir. Bu yüzden hücre içi enerji kaynağıdır.
25) Proteini katlayan organel
Proteinlerin sentez sonrası doğru şekilde katlanması granüllü endoplazmik retikulumda gerçekleşir.
26) DNA ile ilgili yanlış ifade
DNA yalnızca çekirdekte bulunmaz; mitokondri ve kloroplastta da bulunur. Bu yüzden “DNA sadece nükleustadır” ifadesi yanlıştır.
27) Genlerin birlikte aktarılması (Linkaj)
Aynı kromozom üzerindeki genler birbirine ne kadar yakınsa birlikte aktarılma ihtimali o kadar fazladır. Genler arası uzaklık santimorgan ile ölçülür.
28) PCR için gerekli olmayan madde
Dideoksiribonükleotidler PCR’da kullanılmaz. PCR için normal nükleotidler, primer ve DNA polimeraz gereklidir.
29) PCR basamakları
Denatürasyon → Primer bağlanması → Uzama sırasıyla gerçekleşir.
30) 2n + 1 durumu
Bir kromozomun fazla olması durumuna trizomi denir. En bilinen örnek Down sendromudur.
31) X’e bağlı kalıtım
XᵈXᵈ dişi bireyde, XᵈY erkek bireyde hastalık görülür. Erkekler tek X taşıdığı için hastalığı daha sık gösterir.
32) Mitokondriyal DNA
Mitokondri DNA’sı küçük ve halkasaldır. Çok büyük genomlu olduğu bilgisi yanlıştır.
33) Crossing-over
Genler birbirine ne kadar yakınsa crossing-over ihtimali o kadar azdır.
34) Telomer
Telomerler kromozom uçlarını korur. Doğru dizilim TTAGGG’dir. Telomer kaybı hücre yaşlanmasına yol açar.
35) Yapısal anomali değildir
Trizomi sayısal anomalidir, yapısal anomali değildir.
36–38) Prenatal tanı yöntemleri
16. hafta: Amniyosentez
12. hafta: Koryon villus biyopsisi
22. hafta: Kordosentez
39) Genetik tanı testleri
Prenatal tanı erken haftalarda yapılmaz. Preimplantasyon tanı gebelikten önce uygulanır.
📌 Mini Test
1) Genler arası mesafe arttıkça crossing-over nasıl değişir?
A) Azalır B) Artar C) Değişmez D) Durur
2) PCR’da kullanılmayan madde hangisidir?
A) Primer B) DNA polimeraz C) ddNTP D) dNTP
3) 2n+1 kromozom sayısı hangi durumu ifade eder?
A) Monozomi B) Trizomi C) Poliploidi D) Diploidi
4) Telomer dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) TTTGGG B) TTAGGG C) AATTGG D) GGGAAA
5) 12. haftada uygulanan prenatal tanı yöntemi hangisidir?
A) Amniyosentez B) Kordosentez C) Koryon villus D) Ultrason
