TYT–AYT Genetik ve Hücre Biyolojisi – Konu Açıklamaları
TYT–AYT Genetik ve Hücre Biyolojisi
📘 Açıklamalı Konu Özeti
1️⃣ Hücre Nedir?
Hücre, canlıların yapı ve görev bakımından en küçük birimidir. Tüm metabolik faaliyetler hücre içinde gerçekleşir. Tek hücreli canlılarda tüm yaşamsal olaylar tek hücrede yürütülürken, çok hücreli canlılarda hücreler özelleşerek doku ve organları oluşturur.
Hücre Kavramı2️⃣ Hücre Zarı ve Seçici Geçirgenlik
Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran ve madde alışverişini düzenleyen yapıdır. Seçici geçirgenlik özelliği sayesinde hücre, gerekli maddeleri alırken zararlı veya gereksiz maddelerin girişini sınırlar.
Hücre Zarı3️⃣ Sitoplazma ve Organeller
Sitoplazma, hücre zarı ile çekirdek arasında kalan ve organellerin bulunduğu sıvı kısımdır. Organeller hücre içinde belirli görevler üstlenir. Örneğin mitokondri enerji üretirken, ribozom protein sentezler.
Organeller4️⃣ Çekirdek ve Genetik Materyal
Çekirdek, hücrenin yönetim merkezidir. DNA çekirdek içinde bulunur ve kalıtsal bilgiyi taşır. Hücre bölünmesi ve protein sentezi süreçleri çekirdek tarafından kontrol edilir.
DNA ve Çekirdek5️⃣ DNA ve Genetik Şifre
DNA, canlıya ait kalıtsal bilgileri taşıyan moleküldür. Nükleotidlerden oluşur ve kendini eşleyebilme özelliğine sahiptir. Bu özellik, hücre bölünmesi sırasında genetik bilginin aktarılmasını sağlar.
DNA Yapısı6️⃣ RNA ve Protein Sentezi
RNA, DNA’daki bilgiyi ribozomlara taşıyarak protein sentezinde görev alır. Transkripsiyon ve translasyon süreçleri sayesinde genetik bilgi proteine dönüştürülür.
Protein Sentezi7️⃣ Hücre Bölünmeleri
Hücreler mitoz ve mayoz olmak üzere iki farklı şekilde bölünür. Mitoz büyüme ve onarımda görev alırken, mayoz üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
Hücre Bölünmesi8️⃣ Apoptoz (Programlı Hücre Ölümü)
Apoptoz, hücrenin kontrollü bir şekilde kendini yok etmesidir. Bu mekanizma, hasarlı veya işlevini yitirmiş hücrelerin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar. Kanser oluşumunun önlenmesinde önemli rol oynar.
Apoptoz✍️ Tuncer Şahin
